
ใครกำลังประสบปัญหาการเข้าห้องน้ำบ่อยกว่าปกติบ้าง? หลายครั้งที่ต้องวิ่งเข้าห้องน้ำบ่อยทั้งที่ไม่ได้ดื่มน้ำเยอะ ซึ่งหลายคนอาจยังเข้าใจผิดว่าการปัสสาวะบ่อยเป็นเรื่องที่ดี แต่ที่จริงแล้วกระเพาะปัสสาวะของคุณอาจกำลังมีความผิดปกติอยู่ก็ได้ และปัญหานี้อาจไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันโดยตรง เราจึงอยากชวนคุณทำความรู้จักสาเหตุและอาการของโรคกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ให้มากขึ้น พร้อมแนะนำแนวทางการรักษาและดูแลตัวเอง ซึ่งการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ ผู้หญิงมีโอกาสเป็นมากกว่าผู้ชาย เพราะมีปัจจัยเสี่ยงมากกว่า เช่น การคลอดบุตร,ฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลง ส่งผลต่อความแข็งแรงของกล้ามเนื้อบริเวณกระเพาะปัสสาวะและท่อปัสสาวะ กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานอ่อนแรง เป็นต้น
ประเภทของภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่
1.แบบเค้น (Stress Incontinence)
- เกิดจากแรงดันในช่องท้องเพิ่มขึ้น เช่น ไอ จาม หัวเราะ หรือยกของหนัก ทำให้ปัสสาวะเล็ดออกมา
- มักพบบ่อยในผู้หญิงหลังคลอด หรือผู้ที่กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานอ่อนแรง
2.แบบฉับพลัน (Urge Incontinence)
- รู้สึกปวดปัสสาวะอย่างรุนแรงและกะทันหัน จนกลั้นไม่ทัน
- มักเกิดจากการทำงานผิดปกติของกระเพาะปัสสาวะ
3.แบบล้น (Overflow Incontinence)
- ปัสสาวะไหลออกทีละน้อยอย่างต่อเนื่อง เพราะกระเพาะปัสสาวะเต็มแต่ไม่สามารถขับออกได้หมด
- มักพบในผู้ชายที่มีปัญหาต่อมลูกหมากโต หรือผู้ที่มีเส้นประสาททำงานผิดปกติ
4.แบบทำกิจกรรมไม่ได้ทัน (Functional Incontinence)
- ไม่สามารถไปห้องน้ำได้ทัน แม้กระเพาะจะทำงานปกติ เช่น ในผู้สูงอายุ ผู้ที่มีข้อจำกัดในการเคลื่อนไหว
5.แบบผสม (Mixed Incontinence)
- เป็นได้มากกว่าหนึ่งประเภทในคนเดียวกัน เช่น แบบเค้นร่วมกับแบบฉับพลัน
สาเหตุที่พบบ่อย
- กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานอ่อนแรง
- การตั้งครรภ์และคลอดบุตร
- ภาวะหมดประจำเดือน
- โรคเบาหวาน หรือโรคเกี่ยวกับระบบประสาท
- การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ
- การใช้ยาบางชนิด เช่น ยาขับปัสสาวะ
- อายุที่เพิ่มขึ้น
แนวทางการรักษา
- การปรับพฤติกรรม เช่น ฝึกกระเพาะปัสสาวะ, ลดปริมาณคาเฟอีน
- บริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน (Kegel Exercise)
- ใช้ยา ปรับการทำงานของกระเพาะปัสสาวะ
- การใช้อุปกรณ์เสริม เช่น แผ่นรองหรือ pessary
- การผ่าตัด ในกรณีที่รักษาด้วยวิธีอื่นไม่ได้ผล
ภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่นี้ไม่ควรละเลยหรือปล่อยทิ้งไว้อย่างยิ่ง เพราะเป็นภาวะที่สามารถรักษาให้หายได้จากการรับประทานยาและปรับพฤติกรรมภายใต้คำแนะนำของแพทย์ สำหรับใครที่กำลังประสบปัญหากลั้นปัสสาวะไม่อยู่ หรือมีคนรอบข้างที่มีอาการเข้าข่ายจนกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ควรรีบเข้ารับการรักษาเพื่อให้กลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นดังเดิม